Thứ Tư, 17 tháng 11, 2010

Đồng Bằng Cửu Long mừng hụt lũ muộn


2010-11-17

Hiện tượng nước tràn đồng ở vùng hạ lưu đồng bằng sông Cửu Long không phải là lũ muộn như nông dân trông đợi.

AFP

Người dân đánh cá trong mùa lũ


Người nông dân năm nay "Đói lũ"

Cần Thơ, Vĩnh Long, Bến Tre nước lên cao tràn đồng trong tuần trước làm nông dân tưởng rằng lũ muộn cuối cùng đã về, người dân hy vọng lũ dù muộn nhưng cũng đem phù sa bồi đắp phần nào cho đồng ruộng và chút cá tôm cho những nơi ngập nước. 
Đồng bằng sông Cửu Long không có lũ về muộn, tình trạng một số tỉnh ở vùng hạ lưu vừa qua nước lên cao là do mưa kết hợp với triều cường chứ không phải lũ về muộn như nhiều thông tin trước đó.
Ô.Võ Thạnh, Giám đốc TTDBKT
Tuy vậy, báo Saigon Giải Phóng điện tử trích lời ông Võ Thạnh, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn An Giang vào sáng Thứ Hai 15/11 khẳng định rằng, đồng bằng sông Cửu Long không có lũ về muộn, tình trạng một số tỉnh ở vùng hạ lưu vừa qua nước lên cao là do mưa kết hợp với triều cường chứ không phải lũ về muộn như nhiều thông tin trước đó. 
Theo ông Võ Thạnh, từ ngày 24/10 tới nay mực nước sông Tiền, sông Hậu đã giảm hơn 1 mét. Chứng minh việc đồng bằng sông Cửu Long không có lũ về muộn, vị chuyên gia khí tượng trưng dẫn các số liệu ghi nhận mực nước sông Tiền tại Tân Châu vào ngày 14/11 là 2,45m giảm trung bình mỗi ngày 0,05m so với mực nước hai ngày trước. 
Trong khi đó mực nước sông Hậu tại Châu Đốc vào ngày 14/11 là 2,30m, trung bình mỗi ngày giảm 0,04m trong bốn ngày liên tiếp. 
Trả lời chúng tôi, tối 15/11 TS Nguyễn Hữu Chiếm, chuyên gia tài nguyên môi trường Viện Đại học Cần Thơ đánh giá tình hình thực tế:
Năm nay lũ ở đồng bằng sông Cửu Long coi như không có, tức là lũ từ thượng nguồn đưa xuống thì không có nước…lũ rất nhỏ. Có lẽ do biến đổi khí hậu làm mưa đột ngột phát triển ở một vài nơi thí dụ như miền Trung Việt Nam.
TS Nguyễn Hữu Chiếm
"Năm nay lũ ở đồng bằng sông Cửu Long coi như không có, tức là lũ từ thượng nguồn đưa xuống thì không có nước…lũ rất nhỏ. Có lẽ do biến đổi khí hậu làm mưa đột ngột phát triển ở một vài nơi thí dụ như miền Trung Việt Nam. Riêng đồng bằng sông Cửu Long một số vùng có lũ lụt là ở phiá hạ lưu như Cần Thơ, Vĩnh Long, một phần gần biển nữa do triều cường nó làm ngập cục bộ chứ vùng lũ thì không bị lũ." 

Lợi và hại của triều cường và mưa lớn

Mưa lớn và triều cường có thể có những ảnh hưởng cả tốt lẫn xấu cho họat động canh tác và nuôi thủy sản, thí dụ những nơi gieo sạ vụ đông xuân sớm sẽ phải tốn chi phí gieo sạ lại. Giáo Sư Lê Sâm nguyên Viện Trưởng Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam nhận định:
"Mưa lớn và triều cường bao giờ cũng có hai mặt là được và chưa được. Mặt được là đồng bằng hiện nay đang thiếu nước
Nước ngập ruộng là do mưa kết hợp với triều cường chứ không phải lũ
Nước ngập ruộng là do mưa kết hợp với triều cường chứ không phải lũ. Nguồn Vietnam-plus
mưa như vậy có nước ngọt phục vụ cho sản xuất và dân sinh. Còn mặt không tích cực, không tốt đó là triều cường thì mặn vào sâu nội đồng, cũng ảnh hưởng sản xuất và sinh hoạt. Ở vùng ven biển thấp, bao giờ cũng có đê biển và đê sông, nội đồng cũng có bờ bao. Nên tôi nghĩ rằng tùy theo từng nơi mức độ thiệt hại sẽ khác nhau."
Giáo sư Lê Sâm đưa ra một thí dụ liên quan tới nuôi tôm nước lợ thì cả mưa lớn và triều cường đều có thể ảnh hưởng tới họat động sản xuất của nông dân. Ông nói:
Mưa lớn và triều cường bao giờ cũng có hai mặt là được và chưa được. Mặt được là đồng bằng hiện nay đang thiếu nước mưa như vậy có nước ngọt phục vụ cho sản xuất và dân sinh. Còn mặt không tích cực, không tốt đó là triều cường thì mặn vào sâu nội đồng
GS.Lê Sâm, Viện Trưởng VKH
"Tùy theo từng nơi độ lợ khác nhau, ví dụ mưa lớn độ lợ nhạt quá sẽ ảnh hưởng đến sinh trưởng phát triển con tôm. Còn nếu mưa không lớn lắm mặn vào sâu độ mặn cao hơn thì ít nhiều cũng ảnh hưởng, tùy theo sinh thái và đặc thù của từng vùng." 
Trong khi đó TS Nguyễn Hữu Chiếm quan tâm tới tác động của triều cường xâm nhập mặn đối với các đô thị, thành phố do ảnh hưởng mưa lớn gây ngập lụt vừa qua:
"Nhứt là ở thành phố thì không có lợi, ngay thành phố Cần Thơ khi có triều cường một số vùng, một số tuyến đường bị ngập lũ, TP.HCM cũng ngập vì triều cường. Có lẽ do đắp đê bao nhiều vùng cặp theo tuyến kinh rạch, do đó triều cường không tràn vào những tuyến kinh mương như hồi xưa nữa, đê đập khiến cho nước không có đường vô, thủy triều dâng lên thì tràn bờ, nhất là ở các thành phố." 
Qua số liệu đo đạc mực nước sông Tiền và sông Hậu, cùng sự khẳng định  đồng bằng sông Cửu Long không có lũ về muộn của ông Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn An giang. Nông dân đồng bằng sông Cửu Long sẽ phải thích nghi với việc không hưởng lợi từ mùa lũ như mất nguồn lợi đánh bắt cá tôm, chi phí sản xuất cao. Ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Cần Thơ phát biểu:
Năm nay lũ kém xa mọi năm, nếu như không có lũ sản xuất nông nghiệp sẽ gặp khó, thứ nhất lượng phù sa bồi đắp không có người dân sẽ bón phân nhiều hơn gia tăng chi phí, thứ hai vệ sinh đồng ruộng cũng khó khăn
Ô.Nguyễn T. Sơn, Phó Chủ tịch UBND
"Qua phương tiện thông tin đại chúng, qua đài khí tượng thủy văn, năm nay lũ kém xa mọi năm, nếu như không có lũ sản xuất nông nghiệp sẽ gặp khó, thứ nhất lượng phù sa bồi đắp không có người dân sẽ bón phân nhiều hơn gia tăng chi phí, thứ hai vệ sinh đồng ruộng cũng khó khăn, thứ ba thiếu nước thì có thể xuống giống sớm nhưng nhiều khả năng hạn xảy ra hạn cuối vụ, bơm tưới nhiều thì sẽ giảm thu nhập của nông dân." 
Thời tiết đang diễn biến bất thường, kịch bản biến đổi khí hậu tiên liệu những vấn đề của 50 năm, 100 năm sắp tới. Ngay trong hiện tại chính quyền và người dân đồng bằng sông Cửu Long trước mắt đã chứng kiến sự kiện vùng lũ không có lũ, còn vùng hạ lưu đồng bằng sông Cửu Long lại ngập cục bộ vì mưa lớn và triều cường.  

Theo dòng thời sự


Lũ muộn đã tràn về Đồng Bằng Sông Cửu Long


2010-11-17

Mấy ngày qua, đồng bằng sông Cửu Long có hiện tượng nước tràn đồng. Người nông dân vui mừng cho rằng lũ muộn cuối cùng đã về, trong khi một số chuyên gia thì lại cho rằng đây chỉ là do mưa và triều cường.

AFP

Nông dân dùng gầu chuyển nước từ ruộng này qua ruộng khác. AFP


Nhưng dù là là lũ hay không lũ thì cuối cùng đồng ruộng cũng đã có nước sau bao nhiêu tuần chờ đợi. Bên cạnh những mừng vui của bà con nông dân, vẫn còn những nỗi lo khác, nỗi lo về biến đổi khí hậu và tác động của con người lên dòng Mê Kông từ thượng nguồn đang gây ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Vì sao nông dân cần lũ

Nước đã về với đồng bằng sông Cửu Long sau nhiều tuần chờ đợi lũ muộn. Theo báo Tuổi Trẻ, nước trên các cánh đồng đã đột nhiên lên cao chừng 3 đến 4 ngày qua. Khắp các cánh đồng trắng nước, khác xa so với hình ảnh của tuần trước khi những cánh đồng khô cạn, gốc rạ phơi vàng. 
Nước trên các cánh đồng đã đột nhiên lên cao chừng 3 đến 4 ngày qua. Khắp các cánh đồng trắng nước, khác xa so với hình ảnh của tuần trước khi những cánh đồng khô cạn, gốc rạ phơi vàng.
Chỉ cách đây hơn một tuần, bà con nông dân và những nhà khoa học ở đồng bằng sông Cửu Long còn rất lo ngại không biết lũ năm nay có về. Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, thuộc Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu đại Học Cần Thơ cho biết:
TS.Lê Anh Tuấn: mực nước vẫn đang tiếp tục giảm dần. So với năm trước thì thấp hơn rất nhiều. Kỳ này thấp là tương đối kỷ lục. Nếu mà so với năm 1998, thì thấp hơn. Nó còn thấp hơn so với cả mấy chục năm trước.
Lúc đó, tại nhiều cánh đồng ở An Giang, mực nước đo được chưa đầy 50 cm.
TS.Lê Anh Tuấn: người dân nông thôn ở đồng bằng sông Cửu Long thì họ sống dựa vào mực nước của sông Mê Kông rất nhiều. Năm nay mực nước xuống thấp như thế này thì làm cho lượng phù sa đổ về rất ít, làm cho đồng ruộng bớt màu mỡ, làm cho sâu bệnh trên đồng ruộng không có điều kiện để dòng nước đảy đi, còn mấy loại độc chất trong đất như đất phèn còn, gây ảnh hưởng.
Năm nay mực nước xuống thấp như thế này thì làm cho lượng phù sa đổ về rất ít, làm cho đồng ruộng bớt màu mỡ, làm cho sâu bệnh trên đồng ruộng không có điều kiện để dòng nước đảy đi, còn mấy loại độc chất trong đất như đất phèn còn, gây ảnh hưởng 
Tức là nước lũ ít đi thì không đủ sức đẩy đi lượng phèn có trong đất trong mùa khô đi ra biển. Đồng thời lượng tôm cá từ thượng nguồn đổ về càng ngày càng ít dần đi. Cái này sẽ ảnh hưởng tới thời vụ đông xuân sắp tới.
Nông dân vui mừng khi lũ về. Nguồn ttreonline
Nông dân vui mừng khi lũ về. Nguồn ttreonline
Nhưng rồi, cuối cùng nước cũng về. 
Theo tiến sĩ Lê Anh Tuấn, những nỗi lo trước đây vì thiếu nước, thiếu phù sa màu mỡ, hay lo đất bị phèn, sâu bệnh giờ đã có thể giải quyết nhờ lũ. Tuy nhiên vẫn có những bà con nông dân lo lắng vì nước lũ muộn làm thay đổi mùa vụ. Một số nơi nông dân thấy lũ ít, diện tích ngập giảm đi, nên đã chuẩn bị xuống giống. Những nơi đã reo giống, bà con lo không biết nước lũ về bây giờ có hại cho những hạt lúa mới reo hay không. 
Mùa lũ năm nay về muộn, một lần nữa lại đặt ra nhiều câu hỏi cho các nhà khoa học và lập chính sách tại Việt Nam. Bởi vì theo các chuyên gia, lũ muộn chính là kết quả của hiện tượng biến đổi khí hậu.
Theo tiến sĩ Lê Anh Tuấn, những nỗi lo trước đây vì thiếu nước, thiếu phù sa màu mỡ, hay lo đất bị phèn, sâu bệnh giờ đã có thể giải quyết nhờ lũ. Tuy nhiên vẫn có những bà con nông dân lo lắng vì nước lũ muộn làm thay đổi mùa vụ.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn về các kịch bản biến đổi khí hậu xảy ra tại Việt Nam, đồng bằng sông Cửu Long bị coi là một trong các đồng bằng dễ tổn thương nhất trên trái đất do biến đổi khí hậu. Hiện chưa có thống kê, nghiên cứu đầy đủ, toàn diện về tình hình biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Cửu Long. Nhưng nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước đều cho rằng biến đổi khí hậu đang diễn ra. 
Từ năm 2000 đến nay, mực nước trên sông Mê Kông đổ ra sông Tiền, sông hậu liên tục giảm sút. Năm 2009, nước lũ không về. Các tỉnh, thành ở vùng đồng bằng sông Cửu Long đã phải đối mặt với hạn hán và xâm nhập mặn từ rất sớm. 

Biến đổi khí hậu ảnh hưởng nghiêm trọng ĐBSCL

Nhiều nhà khoa học dự báo, các hiểm họa, thiên tai, dịch bệnh sẽ xảy ra ở mức độ nặng nề hơn cho đồng bằng sông Cửu Long nếu không có giải pháp can thiệp, giảm nhẹ ngay từ bây giờ.
Trong khi đó, việc xây các đập và hồ chứa nước tại thượng nguồn sông Mê Kông lại làm cho tình trạng của đồng bằng sông Cửu Long thêm nghiêm trọng. Tiến sĩ Lê Anh Tuấn giải thích:
TS.Lê Anh Tuấn: năm nay là năm khô hạn xảy ra nhiều nơi trên thế giới. Mùa mưa đến trễ, các cơn bão đi từ biển Đông vào Việt Nam cũng ít hơn, mưa ít thì các nước ở thượng nguồn tìm cách giữ lại nước của họ lại, kết  hợp với các đập ở Trung Quốc nữa nên lượng nước xuống thấp. Đồng bằng sông Cửu Long chịu tác động kép, vừa biến đổi khí hậu, vừa do các nước khác đối phó với biến đổi khí hậu làm tình hình ở đồng bằng sông Cửu Long thêm nghiêm trọng.
Đồng bằng sông Cửu Long chịu tác động kép, vừa biến đổi khí hậu, vừa do các nước khác đối phó với biến đổi khí hậu làm tình hình ở đồng bằng sông Cửu Long thêm nghiêm trọng.
Ruộng lúa mênh mông ở đồng bằng sông Cửu Long. RFA
Ruộng lúa mênh mông ở đồng bằng sông Cửu Long. RFA
Cũng theo tiến sĩ Lê  Anh tuấn, vì ở địa hình thấp, là hạ nguồn của sông Mê Kông, việc xây các hồ chứa nước ở đồng bằng sông Cửu Long là điều không dễ dàng. Chính vì thế, giải pháp duy nhất lúc này mà các nhà khoa học đưa ra lúc này theo tiến sĩ Lê Anh Tuấn là trữ nước trên các kênh rạch trên các sông nhánh của dòng Mê Kông, chọn giống cây sử dụng ít nước, khuyến cáo người dân trữ nước, điều chỉnh thời vụ.
Về mặt chiến lược lâu dài, chính phủ Việt Nam một mặt nghiên cứu tìm các giống lúa thích hợp với điều kiện thời tiết khắc nghiệt, một mặt tham gia vào Ủy hội sông Mê Kông để đàm phán với các nước khác trong khu vực trong việc chia sẻ nguồn lợi của sông Mê Kông. Tiến sĩ Lê Văn Bảnh, Viện trưởng Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long cho biết:
Giải pháp duy nhất lúc này mà các nhà khoa học đưa ra lúc này theo tiến sĩ Lê Anh Tuấn là trữ nước trên các kênh rạch trên các sông nhánh của dòng Mê Kông, chọn giống cây sử dụng ít nước, khuyến cáo người dân trữ nước, điều chỉnh thời vụ.
TS.Lê Văn Bảnh: chính phủ đã có hướng quy hoạch lại vùng trồng lúa, nghiên cứu những giống lúa thích nghi với biến đổi khí hậu như nắng nóng, ngập mặn, ngập úng… Thứ ba là bố trí giống cây trồng cho phù hợp, thứ tư là áp dụng kỹ thuật thích ứng thích nghi với biến đổi khí hậu. Cuối cùng là tìm cách phối hợp với các nước trong vùng tạo mối liên kết trong vấn đề nước sông Mê Kông. Đặc biệt là các nước Đông Dương cần ngồi lại với nhau vì nước sông Mê Kông không chỉ ảnh hưởng cho một mình Việt Nam. 
Những gì đang xảy ra tại đồng bằng sông Cửu Long trong những năm qua đang cho thấy vựa lúa lớn nhất của Việt Nam đã và đang phải gánh chịu những ảnh hưởng trực tiếp của biến đổi khí hậu và các tác động của con người. Những thảo luận đã được tiến hành, các báo cáo của chính phủ cũng đã và đang được hoàn tất. Nhưng điều mà người nông dân ở đây đang cần chính là kết quả thực sự từ những kế hoạch đó của chính phủ, để họ không còn phải tiếp tục lo lắng, chờ đợi mỗi mùa lũ muộn về như năm nay, bởi không ai biết lũ năm sau có lại về hay không.

Theo dòng thời sự:


Lũ lớn lại hoành hành ở miền Trung VN


2010-11-17

Suốt hơn tháng qua, hết các tỉnh bắc miền Trung chịu lũ, đến các tỉnh nam miền Trung, nay lũ đang hoành hành tại các tỉnh ngay giữa khúc ruột miền Trung.

AFP photo/Hoang Dinh Nam

Tuyến đường sắt Bắc-Nam đã bị phá hủy bởi lũ lụt ở huyện Vũ Quang, trung tâm tỉnh Hà Tĩnh ngày 22 tháng 10 năm 2010.

 

Cứ mỗi khi nước dâng, lũ về khu vực miền Trung, lại có người phải bỏ mình vì dòng nước bạc cùng những hệ lụy khác của nó. Tin tức do truyền thông trong nước loan đi vào sáng hôm nay, thì tính đến chiều hôm qua 16 tháng 11, tại các tỉnh Trung Trung Bộ bị lũ lụt hoành hành đã có gần hai chục người chết và mất tích trong đợt lũ hiện nay.

Nhiều nơi trong khu vực bị nước lũ cô lập, trong khi đó mưa nhiều ngày gây sạt lở tại những tỉnh trong khu vực.

Lũ chồng lũ

Huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi cho đến lúc này được cho hay là nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất. Đây là nơi chịu tình trạng lũ chồng lũ như ở các tỉnh bắc trung bộ hồi tháng 10 vừa qua.

Ông Phạm Hùng, phó chủ tịch huyện Bình Sơn vào sáng ngày 17 tháng 11 cho biết một số thông tin về tình hình lũ tại xã này:

"Cho đến nay, trên địa bàn huyện Bình Sơn nước có rút nhưng vẫn ở trên mức báo động ba khoảng 0,5 mét. Trên tuyến Quốc lộ 1A đã thông xe, còn nhiều tuyến đường khác vẫn bị cô lập. Các địa phương, đơn vị đã di chuyển các hộ dân tại những vùng trũng, vùng sâu, vùng có nguy cơ ngập đi nơi khác.

Chúng tôi phối hợp chặt chẽ. Địa phương chúng tôi bị hai đợt lũ: đợt thứ nhất vào ngày 14, đến ngày 16 lũ lớn hơn.

Ông Phạm Hùng

Chúng tôi đang kiểm tra lại và chuẩn bị các phương tiện để hỗ trợ cho đồng bào ở các vùng sâu; đặc biệt có chỉ đạo cho các điạ phương về 'bốn tại chỗ' cả lương thực, chỉ huy hậu cần nhằm khắc phục tạm thời; sau đó chúng tôi sẽ có tổng hợp cụ thể và có biện pháp hỗ trợ tiếp theo."

Gia Minh: Việc chuẩn bị 'bốn tại chỗ' trước khi lũ đến có khả năng bảo đảm cho những ngày tới ra sao?

Ông Phạm Hùng: "Kéo dài cũng chỉ trong thời gian ngắn thôi. Hiện nay nước cao cô lập một số địa phương, nên lương thực cũng khó khăn. 'Bốn tại chỗ' chỉ dài nhất cho bảy ngày thôi. Tiếp tục sẽ có những biện pháp khác. Những nơi bị cô lập thành 'ốc đảo' sẽ có hỗ trợ trong nguồn từ Nhà Nước cũng như các tổ chức xã hội ngoài Nhà Nước, chúng tôi có tiếp cận và đồng thời có phân phối."

 
(Xem bản tin video trong ngày)

Gia Minh: Công tác phối hợp với Ủy ban Phòng chống Lụt bão Trung ương và các điạ phương khác ra sao?

Ông Phạm Hùng: "Chúng tôi phối hợp chặt chẽ. Địa phương chúng tôi bị hai đợt lũ: đợt thứ nhất vào ngày 14, đến ngày 16 lũ lớn hơn, chúng tôi có sự chỉ đạo của Ban chỉ huy Phòng chống lụt bão của tỉnh và các cơ quan giúp cho chúng tôi các phương tiện phòng chống, cứu nạn- cứu hộ như ca-nô…"

Gia Minh: Những vùng được đánh giá khó khăn và được đến cứu hộ trước?

Ông Phạm Hùng: "Rút kinh nghiệm những năm trước, chúng tôi có sẵn phương án chuyển dời hộ dân tại những nơi nào, tất cả đều có chuẩn bị trước. Do vậy đợt này lũ đột xuất, nước lên rất nhanh nên phương án triển khai tương đối đảm bảo. Chỉ có một số vùng 'lõm' vài ba chục hộ, nhưng cũng có biện pháp đưa họ đến nơi an toàn. Đến giờ này chúng tôi cập nhật chưa có chết người…"

Tình cảnh người dân

Gia Minh: Báo SGGP nói Bình Sơn có 2 người chết và 9 người bị thương?

000_Hkg4163110-250.jpg
Lũ lụt miền Trung hôm 22/10/2010. AFP photo
Ông Phạm Hùng:
"Đó là chết trong đợt lũ đầu hôm ngày 14, còn đợt ngày 15 thì chưa có tin về người  chết. Những nhà trôi ở xã Bình Hải chúng tôi cũng đã có kiểm tra giúp họ ổn định cuộc sống: cho họ 15 kilôgram gạo, cho bạt làm lều tạm."

Gia Minh: Có tin nói lũ về do xả lũ, vậy Bình Sơn có không?

Ông Phạm Hùng: "Lúc đầu thì có thông tin, nhưng sau chuẩn xác lại thì không có. Sạt lở thì có nhiều tại những vùng dọc sông Trà Bồng như Bình Dương, Bình Mỹ, Bình Minh..
Hiện nay chúng tôi tiếp tục đi giúp cho những nơi có yêu cầu. Sắp đến chúng tôi có phương án giúp xử lý nước uống, vệ sinh môi trường, khắc phục sau bão lụt."

Trong khi đó ở Thừa Thiên- Huế, vào tối hôm qua, nước các sông như sông Hương, Sông Bồ, sông Ô Lâu đều vượt báo động ba. Nhiều tuyến đường trong thành phố Huế ngập gần đến một mét nước. Mưa lớn cũng khiến các hồ thủy điện như Bình Điền, Hương Điền tiếp tục xả lũ lớn.

Dân sợ đói, như bản thân tôi nếu động 'dữ' phải lên huyện nhờ gạo cấp cứu, mượn hay xin ăn đỡ vì giờ gạo mắc mỏ quá mà…

Một người dân Đảo Lý Sơn

Huyện Nông Sơn tỉnh Quảng Nam cũng là nơi bị ngập nặng cho đến chiều ngày 16 tháng 11. Tin cho hay tuyến đường từ huyện Duy Xuyên nối với Nông Sơn bị ngập từ 2,5 đến 3 mét nước. 

Một người dân tại Đảo Lý Sơn, nơi do ảnh hưởng mưa gió nên trong những ngày qua không đi lại với đất liền được, cho biết tình cảnh hiện nay:

"Gạo chúng tôi mua một bao chừng từ 300 đến 350 ngàn. Dân sợ đói, như bản thân tôi nếu động 'dữ' phải lên huyện nhờ gạo cấp cứu, mượn hay xin ăn đỡ vì giờ gạo mắc mỏ quá mà…"

Có thể nói từ lâu nay, miền trung Việt Nam vào mùa này phải hứng chịu nhiều mưa bão, lụt lội. Tuy nhiên, gần đây do những thay đổi cuả thời tiết, cũng như tình trạng phá rừng, xây dựng đập thuỷ điện… cũng được cho hay là những nguyên nhân góp phần làm cho tình hình thêm đáng ngại.
 

Theo dòng thời sự:


Ông Cù Huy Hà Vũ bị khởi tố và tạm giam


Ông Cù Huy Hà Vũ

Ông Cù Huy Hà Vũ vừa bị khởi tố bị can và tạm giam bốn tháng.

Cơ quan An ninh điều tra, Công an TP Hà Nội quyết định khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam bốn tháng đối với ông Cù Huy Hà Vũ.

Báo trong nước đưa tin ông Hà Vũ bị bắt về "hành vi tuyên truyền chống nhà nước CHXHCN Việt Nam" theo Điều 88 Bộ luật Hình sự.

Ông Cù Huy Hà Vũ, người từng kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, đã bị tạm giữ hành chính vì ở chung phòng với một phụ nữ trong một khách sạn tại TP.HCM ngày 5/11.

Sau đó ông bị bắt khẩn cấp, do "có nhiều tài liệu có nội dung chống nhà nước Việt Nam"

Truyền thông nhà nước dẫn lời Trung tướng Hoàng Kông Tư, Thủ trưởng Cơ quan An ninh điều tra, Bộ Công an, nói ông Cù Huy Hà Vũ đã "tuyên truyền luận điệu chiến tranh tâm lý, đòi lật đổ chế độ, thực hiện đa nguyên, đa đảng".

Lập luận của công an Việt Nam được báo đài nhà nước dẫn lại là ông Hà Vũ "quan hệ với các đối tượng có tư tưởng chống đối Nhà nước trong nước, các thế lực chống Việt Nam ở nước ngoài, đã thực hiện hơn hai mươi cuộc trả lời phỏng vấn các đối tượng, đài báo của các đối tượng phản động chống Việt Nam ở nước ngoài có nội dung chống Nhà nước và chuyển tải các tài liệu do Vũ làm ra để chúng sử dụng chống phá Nhà nước Việt Nam".

Sau khi ông Hà Vũ bị bắt giam, luật sư Trần Đình Triển và bà Nguyễn Thị Dương Hà đã làm đơn xin bào chữa cho ông Vũ.

Cho đến nay cả hai người này chưa được cấp giấy chứng nhận bào chữa, theo tin của VietnamNet.

Ý kiến hai luật sư về vụ giam TS Cù Huy Hà Vũ


Luật sư Nguyễn Thị Dương Hà và chồng, tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ

Quyết định mới nhất của công an Việt Nam "khởi tố và ra lệnh tạm giam bốn tháng đối với ông Cù Huy Hà Vũ" đang tiếp tục thu hút dư luận và đặt ra câu hỏi với giới luật sư hành nghề tại Việt Nam.

Truyền thông nhà nước đưa tin ông Hà Vũ bị bắt về "hành vi tuyên truyền chống nhà nước CHXHCN Việt Nam" theo Điều 88 Bộ luật Hình sự.

Trả lời BBC hôm nay 16/11, Luật sư Phạm Vĩnh Thái từ TP HCM khẳng định rằng công an Việt Nam "theo luật thì phải làm như thế" dù ông tin rằng chỉ bản án có hiệu lực của tòa mới chính thức kết luận ông Cù Huy Hà Vũ có tội hay không.

Còn Luật sư Bùi Quang Nghiêm, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TPHCM thì nói quá trình bắt giữ ông Cù Huy Hà Vũ "khiến ông thực sự lo lắng".

Trước hết, ông Phạm Vĩnh Thái nói với phóng viên Hà Mi của BBC Tiếng Việt rằng:

"Ông Cù Huy Hà Vũ nếu vi phạm luật của Việt Nam trong đó có luật hình sự, điều 88 thì ban đầu chỉ là điều tra, còn kết luận ông ấy có phạm tội hay không còn chờ quá trình tố tụng, chờ ra tòa xét xử."

"Khi nào bản án của tòa có hiệu lực thì mới có thể nói người đó có tội hay không. Còn hiện nay mới là 'nghi có hành vi phạm tội' nên họ tiến hành bắt và điều tra," ông Phạm Vĩnh Thái nói thêm

Trước câu hỏi về thủ tục tiếp xúc luật sư trong quá trình điều tra, khi ông Hà Vũ bị tạm giam, ông Phạm Vĩnh Thái giải thích:

"Theo luật Việt Nam khi khởi tố điều tra người ta có quyền mời luật sư tham gia ngay từ đầu, có quyền tiếp xúc, kể cả khi bên công an lấy cung thì luật sư có quyền ngồi nghe cùng. Hiện tại, việc được tham gia hay không thì tôi không được biết."

Tôi chỉ sợ rằng từ việc hành nghề mà tôi phản đối Viện kiểm sát, tôi phân tích khác tòa án, tôi có cách nhìn nhận liên quan đến một vụ án, một bị can nào đó khác với cơ quan công an mà lại cho rằng tôi chống đối thì không có được, thì tôi lo sợ vậy thôi…

LS Bùi Quang Nghiêm

Nhưng ông Thái cũng nói rằng có nhiều trường hợp, vụ án đặc biệt nghiêm trọng, liên quan đến bí mật quốc gia thì họ không cho luật sư tiếp cận.

Nhận định về vụ bà Hồ Như Lê Quỳnh có mặt trong phòng tại khách sạn Mạch Lâm nửa đêm 5/11 khi công an ập vào bắt ông Cù Huy Hà Vũ, ông Thái nêu ý kiến:

"Bình thường thì ở Việt Nam, một người phụ nữ với một người đàn ông trong khách sạn thì chẳng có chuyện gì cả. Vì một người có vợ, người kia chưa có chồng thì người ta nghi ngờ và tạm giữ hành chính thôi nhưng sau lại bắt giữ theo một tội khác chứ không phải vì hai người có mặt trong phòng."

Ông Thái từ chối không bình luận câu hỏi liệu vụ bắt tại khách sạn có phải là "cớ để khám nhà":

"Điều này tôi không thể trả lời được vì công an xử lý thế nào thì tôi không được rõ lắm. Còn vấn đề có phạm tội hay không thì tôi không dám bình luận nhiều."

BấmNghe phỏng vấn luật sư Phạm Vĩnh Thái

Được biết bà Quỳnh tuyên bố sẽ kiện một tờ báo đưa tin không đúng về bà trong vụ bắt giữ được mô tả rộng rãi trên truyền thông trong và ngoài nước mấy tuần qua.

Lo ngại cho nghề luật?

Trong khi đó, luật sư Bùi Quang Nghiêm, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TPHCM cho hay:

Ông Cù Huy Hà Vũ từng học luật tại Pháp

"Báo chí có nêu ý kiến của một quan chức của Tổng cục Cảnh sát rằng việc bắt giữ là đúng pháp luật. Nhưng tôi thấy việc bắt giữ vì ông Cù Huy Hà Vũ ở trong khách sạn lúc nửa đêm với một phụ nữ không phải vợ ông ấy, rồi khám máy vi tính đem theo, rồi khám nhà ông ấy rồi lại khởi tố vì tội tuyên truyền chống nhà nước thì thực sự tôi thấy rất lo lắng."

"Tôi lo lắng cho bản thân tôi, biết đâu một ngày người ta đến khám văn phòng luật của tôi, khám máy tính của tôi, thấy một số bài viết của tôi chống lại ý kiến của Viện Kiểm sát và Tòa án mà tôi khiếu nại, rồi nói là tôi chống đối nhà nước thì tôi thật sự lo sợ," luật sư Bùi Quang Nghiêm nói.

Trước câu hỏi có phải vì thế mà ông muốn bỏ nghề hay có ý kiến phản đối thì ông Nghiêm giải thích:

"Tôi có đọc một số bài viết của ông Cù Huy Hà Vũ như kiện thủ tướng ra quyết định về dự án bauxite, rồi kiện thủ tướng liên quan đến việc thủ tướng ra một nghị định cấm không được tập trung khiếu nại đông người. Theo tôi, đấy là cách nhìn nhận của ông Cù Huy Hà Vũ, cách đánh giá của ông ấy."

"Nhưng nếu vì những bài viết ấy, những bài phân tích ấy, có nội dung tương tự, hình thức tương tự, phản đối quan chức cấp cao của nhà nước mà cho rằng ông ấy chống đối thì tôi thấy bản thân tôi cần phải suy nghĩ, rút kinh nghiệm. Chứ không vì lý do đó mà mình lo sợ, mình bỏ nghề, hoặc mình không dám phản đối Viện kiểm sát, cơ quan điều tra liên quan đến thân chủ của mình thì tôi không đến mức tiêu cực như vậy."

BấmNghe phỏng vấn luật sư Bùi Quang Nghiêm

Khẳng định ông "không làm chính trị" nên luật sư Nghiêm cho hay ông "không bao giờ đặt vấn đề như ông Hà Vũ".

"Chẳng hạn ông Cù Huy Hà Vũ kiện thủ tướng liên quan đến việc thủ tướng ra một nghị định cấm không được tập trung khiếu nại đông người."

Nhìn rộng ra, ông Bùi Quang Nghiêm "tin là nhà nước Việt Nam cũng không đến mức trấn áp việc hành nghề của luật sư đến mức như vậy".

Ông kết luận vụ bắt ông Hà Vũ "ít có ảnh hưởng đến hoạt động của các luật sư. Chỉ hoạt động nghề nghiệp không của luật sư thì không có vấn đề gì. Trừ khi họ đưa ra các ý kiến phản biện chính sách của Đảng và nhà nước".

Dự án bauxite với Trung Quốc đã gây ra nhiều tranh cãi trong dư luận Việt Nam

Về đoạn video 'bắt mại dâm' tại Việt Nam

Cộng đồng mạng tiếng Việt đang bàn nhiều về đoạn video quay cảnh được cho là bắt giữ một vụ mại dâm.

Tin từ Bấmbáo Việt Nam ngày 17/11 cho hay "Bộ Công an cho biết sẽ xem xét vụ việc dưới góc độ pháp luật, trong khi luật sư khẳng định vụ việc đã đi quá giới hạn".

Trong gian phòng giống như nhà nghỉ và khách sạn, hai cô gái không mặc quần áo trên người bị yêu cầu đứng thẳng, dang tay, để chụp ảnh, trong lúc có một số người mặc thường phục lập biên bản.

"Con này, mày đứng dậy tao chụp kiểu ảnh. Nhanh," giọng một người ra lệnh. "Ngẩng mặt lên, dang hai tay ra."

Cô gái bị "nhắc nhở" này lúc đó đang dùng hai tay để che chỗ kín.

Trong video cũng thấy cảnh một người đàn ông khác cũng đang quay phim hoặc chụp hình bằng điện thoại cầm tay.

Một cô gái bật khóc, và giọng nói đó đặt câu hỏi "mày khóc cái gì?".

Trên đoạn video cũng thấy những người này ghi chép vào giấy tờ ngay trên giường phủ nệm trắng.

Đoạn phim xuất hiện trên YouTube và sau đó biến mất, hiện trở lại trên mạng xã hội Facebook, được blogger có tên là Like-No-Other chia sẻ trực tuyến và giới thiệu đường dẫn để tải xuống máy tính riêng.

Tức giận và hoài nghi

Cho đến tối 15/11/2010 đã có trên 330 bình luận mà đa số là thể hiện sự tức giận, bên cạnh những câu hỏi hoài nghi.

"Có ai xác thực không, hay chỉ là một trò trá hình của bọn phản động hoặc biến thái bày trò," blogger PHT nghi vấn.

"Mấy ông này giống dân phòng chứ không phải công an," blogger IP nhận xét.

Tuy nhiên, hầu hết các ý kiến cho rằng những hành động như vậy là xâm hại đến nhân phẩm của người khác.

Một blogger là HA nói: "Hành vi sỉ nhục người khác dù người đó vi phạm pháp luật là một hành vi đáng lên án."

Một số khác nhìn vào hiện trạng xã hội Việt Nam hiện nay, như PN: "Thương quá, cũng vì hoàn cảnh nhiều người nghèo quá mà mới ra nông nỗi này."

Chính phủ cảnh cáo quốc hội?


Đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Thuyết

Ông Thuyết đòi bỏ phiếu tín nhiệm đối với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng

Trang web của Chính phủ Việt Nam cho đăng loạt ba bài phê phán một số đại biểu quốc hội có dấu hiệu lạm quyền và gây hoang mang dư luận.

Ba bài viết của một tiến sỹ, một của một nhà báo, và một bài trích dẫn lời của một phó giáo sư, tiến sỹ kiêm nhà thơ đều chỉ trích các đại biểu quốc hội mà họ không nêu tên.

BấmBài của Tiến sỹ Đinh Thế Cường nói các đại biểu quốc hội "đã đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về kinh tế - xã hội năm 2010 rằng 'mặt tốt là cơ bản, xuyên suốt mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội".

Tác giả viết tiếp:

"Thật đáng tiếc đã có hiện tượng một số đại biểu đã có biểu hiện như muốn lạm dụng diễn đàn, đưa ra những nhận định hay thông tin nhiều màu sắc chủ quan, cảm tính, còn chưa được kiểm chứng hoặc về những lĩnh vực không phải chuyên môn sâu của mình nên khó có thể phán định chuẩn xác, thậm chí cả những kiến nghị không mang tính xây dựng, gây nên những dư luận không tốt trong xã hội.

"Đơn cử một thí dụ, đã có ý kiến cho rằng, hiện nay Vinashin vay nợ tới 86 nghìn tỷ đồng và toàn bộ nguồn vốn này đã mất. Thế nhưng, sự thật là, như Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh cho biết, theo các số liệu Bộ Tài chính nắm được của Hội đồng Quản trị Vinashin báo cáo Ban chỉ đạo tái cơ cấu, thì đến thời điểm 30/6/2010 số nợ của Vinashin là 86.031 tỷ đồng, nhưng tài sản trên sổ sách hiện nay của Vinashin là 103.774 tỷ đồng.

Thực ra, nếu luôn luôn có sự đồng thuận thì xã hội không thể phát triển được.

Tiến sỹ Nguyễn Quang A

"Như vậy, tiền vay đang nằm trong các tài sản, các dự án, chứ không phải đã tan thành mây khói tất cả."

Tuy nhiên bài báo không nói số tài sản của Vinashin do ai định giá, khả năng tự trả nợ mà không cần nhờ tới vốn ngân sách của Vinashin ra sao và tình hình kinh doanh lời lỗ của đại doanh nghiệp này như thế nào.

Và mặc dù bài báo không nêu tên bất kỳ đại biểu quốc hội nào, người ta có thể hiểu đối tượng được nhắm tới là Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, người đã yêu cầu lập ủy ban của quốc hội để điều tra vụ Vinashin và sau đó bỏ phiếu tín nhiệm Thủ tướng và những người có liên quan trong vụ này.

Trả lời BBC hồi đầu tháng này, BấmGiáo sư Thuyết nói:

"Quốc hội bầu ra thủ tướng, Quốc hội phê chuẩn Chính phủ thì Chính phủ phải kiểm điểm trước Quốc hội và Quốc hội phải quyết định hình thức kỷ luật đối với các thành viên chính phủ.

"Và có thể nói rằng chỉ có Quốc hội mới có đủ thẩm quyền làm những việc ấy chứ còn không thể nào nói rằng cơ quan điều tra cũng có thể làm được những việc như thế."

'Đồng thuận ép buộc'

Loạt bài của trang web Chính phủ đã bị Tiến sỹ Nguyễn Quang A, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển IDS đã tự giải thể, phản bác.

Tiến sỹ Nguyễn Quang A

Tiến sỹ Nguyễn Quang A nói cần tôn trọng ý kiến của thiểu số

Trong bài được đăng tải trên mạng, ông viết:

"Người ta hay nói muốn phát triển cần sự đồng thuận. Thực ra, nếu luôn luôn có sự đồng thuận thì xã hội không thể phát triển được.

"Cho nên xin đừng lạm dụng "sự đồng thuận" để trấn áp hay đe dọa những người có ý kiến khác mình.

"Sự đồng thuận đạt được theo cách như vậy chỉ là "sự đồng thuận ép buộc" và vì thế là giả hiệu và vô cùng tai hại cho sự phát triển của đất nước."

Tiến sỹ Quang A viết tiếp:

"Không ai, hay không cơ quan nào, không mắc sai lầm cả.

"Cái khác nhau là ở chỗ có người, có cơ quan biết lắng nghe để sửa chữa, hay tranh luận lại một cách xây dựng với những người phê phán mình để cả hai cùng hiểu đúng hơn, cùng làm tốt hơn công việc của mình.

"Đấy là cách tạo "đồng thuận" tốt nhất, nếu cần đến đồng thuận; và cũng là một nội dung cốt yếu của dân chủ: tranh luận công khai, tôn trọng ý kiến thiểu số."

'Bới lông, tìm vết'

BấmBài của nhà báo Nguyễn Chính trên trang web Chính phủ Việt Nam thì viết:

"Đáng tiếc có một số đại biểu khi đưa ra những phát biểu mang nặng tính chủ quan và võ đoán của mình trên diễn đàn Quốc hội đã khiến các cử tri phải kinh ngạc vì ở đó không thể hiện một tinh thần khách quan, xây dựng; một sự hiểu biết thấu đáo vấn đề mình đề cập đến, mà chỉ cốt bày tỏ cho được thái độ chủ yếu phủ định đối với các nỗ lực tháo gỡ khó khăn của cơ quan hành pháp hay các nhân vật có trách nhiệm theo phân công công tác.

Có đại biểu, tuy là trí thức nhưng khi phát biểu công khai lại không dựa trên các luận chứng khoa học mà chủ yếu lại nương theo tâm lý của một bộ phận mang nặng ác cảm với thực tế khách quan...

Nhà báo Nguyễn Chính

"Thậm chí có những ý kiến, được hình thành trên những thông tin không chuẩn xác, chung chung, mang nặng tính hình thức hoặc chưa được kiểm chứng, nên đã mang màu sắc dân túy, nói lấy được, chứ không nhằm mục đích cùng kiến tạo hiệu quả đích thực cho công việc chung.

"Có đại biểu, tuy là trí thức nhưng khi phát biểu công khai lại không dựa trên các luận chứng khoa học mà chủ yếu lại nương theo tâm lý của một bộ phận mang nặng ác cảm với thực tế khách quan...theo kiểu mà dân gian thường lên án gọi là "bới lông, tìm vết".

"Những phát ngôn như thế, kéo theo cách thông tin giật gân, câu khách của một số phương tiện thông tin đại chúng chuyên thổi phồng thông tin lên hoặc nói ngược mới ăn. Đó là một thực trạng rất đáng lo ngại, không nên để tiếp diễn."

Một cây viết khác, BấmViệt Hải, của trang web Chính phủ đã dẫn lời của Giáo sư, Tiến sỹ Vũ Duy Thông, người cũng là nhà thơ, nhà báo nói:

"Có đại biểu cả khóa không một lần phát biểu nhưng có đại biểu kỳ họp nào cũng phát biểu, thậm chí thảo luận về vấn đề gì cũng phát biểu, đi rất sâu vào chuyên môn dù chuyên môn đó rất xa với chuyên môn gốc của họ.

"Trong khi phát biểu, một vài người còn đưa ra những sự kiện, số liệu chưa được kiểm chứng, có tính cảm tính, suy diễn chủ quan, hiểu biết về luật không thật đầy đủ."

Một số Bấmbáo mạng và Bấmtrang điện tử của các địa phương cũng đã cho đăng lại các bài báo này.

Ba bài báo được đăng trên trang web Báo điện tử của Chính phủ Việt Nam, khiến giới quan sát đặt câu hỏi phải chăng nó phản ánh quan điểm chính thức của nội các của ông Nguyễn Tấn Dũng.

Trước Đại hội

Những chỉ trích không chính thức từ phía Chính phủ Việt Nam đối với Quốc hội diễn ra chỉ hai tháng trước Đại hội XI của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Các chuyên gia đánh giá rằng Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đang muốn tăng cường sự ủng hộ cho cá nhân ông trước kỳ đại hội này.

Ông Nguyễn Phú Trọng trong một lần gặp cử tri Hà Nội

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng là một ứng viên cho chức tổng bí thư

Ông Dũng và Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Trương Tấn Sang, hay những nhân vật như Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng, được xem là các ứng viên cho chức Tổng Bí Thư mà ông Nông Đức Mạnh sẽ để lại sau khi tại vị hai nhiệm kỳ .

Các nhà quan sát Việt Nam đưa ra những nhận định khác nhau về nhân vật sẽ là tổng bí thư kế tiếp.

BấmChuyên gia David Koh ở Singapore nóinếu Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương không chấp nhận thay đổi tuổi phải rời khỏi Bộ Chính trị (hiện là 65) thì có nhiều khả năng ông Dũng và ông Sang sẽ nắm các chức vụ quan trọng nhất - Tổng Bí thư, Thủ tướng, hoặc Chủ tịch nước.

Trong khi đó Bấmnhà báo Simon Roughneen của Asia Times hôm 18/11 trích lời Giáo sư Carl Thayer từ Úc nói "có rất nhiều người đồn đại rằng ông Nguyễn Phú Trọng được ủng hộ nhiều hơn để trở thành tổng bí thư kế tiếp một phần vì ông được Trung Quốc chấp nhận."